Ecodesign voor smartphones en tablets: wat de EU-regels betekenen voor uw inkoop

Gepubliceerd op 23 oktober 2026 · Door de redactie van EduStockr · Bronnen gecontroleerd op 25 oktober 2026 · Alle artikelen

In het kort: Sinds 20 juni 2025 gelden in de EU ecodesigneisen (Verordening (EU) 2023/1670) en een energielabel (Verordening (EU) 2023/1669) voor smartphones en slate-tablets. Fabrikanten moeten onder meer minimaal vijf jaar besturingssysteemupdates leveren, cruciale onderdelen zeven jaar beschikbaar houden en een accu leveren die na 800 laadcycli nog minstens 80% capaciteit heeft. Laptops vallen er niet onder. Voor uw inkoop betekent dit: vraag de leverancier naar de concrete einddatum van updates, de labelgegevens en de beschikbaarheid van onderdelen.

Welke EU-regels gelden sinds 20 juni 2025?

Het gaat om twee verordeningen die tegelijk van toepassing werden. Volgens de Europese Commissie (pagina over energiezuinige producten) zijn dat:

• Verordening (EU) 2023/1670 (ecodesign): eisen aan duurzaamheid, repareerbaarheid, accu’s en software-updates voor smartphones, eenvoudige mobiele telefoons (feature phones), draadloze huistelefoons en slate-tablets.
• Verordening (EU) 2023/1669 (energie-etikettering): een verplicht energielabel voor smartphones en slate-tablets.

Een verordening werkt rechtstreeks in alle lidstaten; er is geen Nederlandse omzettingswet nodig. De eisen richten zich op fabrikanten en importeurs die de apparaten in de EU op de markt brengen. Als inkopende organisatie hoeft u dus niets te "doen" om eraan te voldoen, maar u kunt de eisen wel gebruiken als meetlat in uw uitvraag.

Belangrijk detail: de eisen gelden voor apparaten die vanaf 20 juni 2025 in de EU op de markt worden gebracht. Toestellen die eerder in de handel kwamen, zoals oudere voorraad of veel refurbished exemplaren, hoeven er niet aan te voldoen. In de praktijk betekent dit dat u bij een offerte niet zonder meer mag aannemen dat elk aangeboden toestel onder de nieuwe regels valt.

Voor welke apparaten wel en niet?

De Europese Commissie omschrijft smartphones als toestellen met een ingebouwd aanraakscherm van 4 tot 7 inch en slate-tablets als tablets met een scherm van 7 tot 17,4 inch, zonder vast toetsenbord en met een besturingssysteem zoals dat van een telefoon. Buiten de regels vallen onder meer:

• tabletcomputers met een volwaardig desktopbesturingssysteem, zoals Windows-tablets met een los toetsenbord;
• telefoons en tablets met een flexibel hoofdscherm dat de gebruiker kan oprollen en uitrollen; vouwtelefoons vallen er wel onder;
• smartphones die zijn bedoeld voor zwaar beveiligde communicatie.

Laptops en Chromebooks vallen niet onder deze regels. Voor computers geldt een oudere Europese ecodesignverordening (Verordening (EU) nr. 617/2013) die vooral over energieverbruik gaat. Een herziening daarvan wordt voorbereid, maar was bij het schrijven van dit artikel (oktober 2026) nog niet vastgesteld. Voor laptops blijven updatebeleid en onderdelenbeschikbaarheid dus iets wat u zelf moet uitvragen, bijvoorbeeld via de einddatum van automatische updates bij Chromebooks of de lifecycle van Windows.

De ecodesigneisen voor smartphones en tablets op een rij

De tabel hieronder vat de belangrijkste eisen samen zoals de Europese Commissie ze beschrijft, met in de rechterkolom wat u er bij de inkoop mee kunt.

Let op de manier waarop de updatetermijn is geformuleerd. De vijf jaar lopen vanaf het moment dat het laatste exemplaar van een model op de markt komt, niet vanaf uw aankoopdatum. Wordt het model nog volop verkocht als u koopt, dan ligt de einddatum doorgaans ruim vijf jaar na uw aankoop. Koopt u restvoorraad van een model waarvan de verkoop al is gestopt, dan kan de resterende termijn korter zijn. Wanneer de verkoop van een model stopt, weet u op het moment van aankoop vaak nog niet. Vraag daarom altijd naar de concrete einddatum die de fabrikant zelf communiceert.

Het energielabel voor smartphones en tablets lezen

Het energielabel voor smartphones en slate-tablets bevat meer dan alleen een energieklasse. Volgens de Europese Commissie staan erop:

• de energie-efficiëntieklasse op een schaal van A tot G;
• de gebruiksduur van de accu per volledige lading, in uren en minuten;
• het aantal laadcycli tot de capaciteit is gedaald tot 80%;
• een klasse voor bestendigheid tegen herhaaldelijk vallen, van A (meest robuust) tot E;
• een repareerbaarheidsklasse van A (best te repareren) tot E, gebaseerd op een index met zes parameters;
• de IP-klasse voor bescherming tegen stof en water;
• een QR-code die verwijst naar de Europese productendatabank EPREL, waar u per model de details vindt.

Voor een organisatie die tientallen of honderden toestellen inkoopt, is vooral de combinatie van valklasse, IP-klasse, accucycli en repareerbaarheidsklasse interessant. Die zeggen samen iets over de verwachte uitval en de kosten van reparatie gedurende de gebruiksduur. In de praktijk betekent dit dat u twee toestellen met dezelfde stuksprijs toch verschillend kunt waarderen. Hoe u dat meeweegt in de totale kosten, leest u in ons artikel over de total cost of ownership van een device.

Wat betekent dit voor levensduur en vervangingsbeleid?

De nieuwe regels maken het realistischer om smartphones en tablets langer in te zetten voordat ze worden vervangen. Of dat voor uw situatie verstandig is, hangt af van meer dan de regels alleen:

• Beheer en beveiliging: een toestel dat geen beveiligingsupdates meer krijgt, past meestal niet meer binnen het informatiebeveiligingsbeleid. De einddatum van updates is daarom vaak de harde grens voor de gebruiksduur.
• Apps en werkprocessen: zorgapps, toetsprogramma’s of overheidsapps kunnen eigen minimumeisen stellen aan de versie van het besturingssysteem. Die kunnen sneller oplopen dan de wettelijke updatetermijn.
• Accu: 800 cycli met 80% restcapaciteit is een minimum. Bij intensief gebruik, bijvoorbeeld in de wijkzorg met meerdere diensten per dag, kan de accu toch eerder aan vervanging toe zijn. Een vervangbare accu of een accugarantie wordt dan belangrijker.

Herziet u uw vervangingscyclus, kijk dan ook naar ons artikel over afschrijving en vervangingsbeleid en naar de afspraken over garantie, service en leentoestellen. Een langere gebruiksduur werkt alleen als reparatie en vervanging tijdens die periode goed geregeld zijn.

Recht op reparatie: kort en met voorbehoud

Naast de ecodesignregels heeft de EU de Richtlijn (EU) 2024/1799 over het bevorderen van reparatie vastgesteld. Volgens de Europese Commissie moesten lidstaten deze richtlijn uiterlijk 31 juli 2026 omzetten en toepassen. Fabrikanten van producten waarvoor EU-repareerbaarheidseisen gelden, zoals smartphones, moeten dan binnen redelijke tijd en tegen een redelijke prijs repareren. Kiest een consument binnen de wettelijke garantie voor reparatie in plaats van vervanging, dan wordt de garantie met een jaar verlengd.

Twee kanttekeningen. De richtlijn is in de eerste plaats geschreven voor consumenten; hoe de regels uitwerken bij zakelijke aankopen door scholen, zorginstellingen en gemeenten, hangt af van de Nederlandse uitwerking en van uw contract. En het Nederlandse wetsvoorstel ter implementatie (Implementatiewet richtlijn bevordering van reparatie, Kamerstuk 36 996) was in oktober 2026 nog in behandeling in de Tweede Kamer. Leg reparatieafspraken daarom altijd zelf vast in de overeenkomst met de leverancier en reken niet op wettelijke rechten die (nog) niet voor uw situatie gelden. Dit is algemene informatie, geen juridisch advies; raadpleeg voor uw situatie uw jurist of inkoopadviseur.

Checklist: ecodesign meenemen in uw uitvraag

Gebruik deze vragen in een offerteaanvraag voor smartphones of tablets. U kunt ze als eis, als wens of als gunningscriterium opnemen, afhankelijk van uw inkoopbeleid.

1. Is elk aangeboden toestel op of na 20 juni 2025 op de EU-markt gebracht, zodat het onder Verordening 2023/1670 en 2023/1669 valt (herkenbaar aan het EU-energielabel)?
2. Wat is per model de door de fabrikant gecommuniceerde einddatum voor besturingssysteem- en beveiligingsupdates?
3. Welke energieklasse, valklasse, repareerbaarheidsklasse en IP-klasse staan op het label, en wat is de EPREL-registratie?
4. Hoeveel laadcycli haalt de accu volgens het label, en welke garantie geldt specifiek voor de accu?
5. Kan de accu of het scherm worden vervangen door de leverancier of een onafhankelijke reparateur, en wat is de reparatietermijn?
6. Werkt het toestel na reparatie of onderdelenvervanging nog volledig met uw beheeromgeving (MDM)?
7. Bij refurbished toestellen: wanneer is het model oorspronkelijk op de markt gekomen, en hoeveel updatejaren resteren er nog?
8. Wat gebeurt er met de toestellen aan het einde van de gebruiksduur (inruil, hergebruik, gecertificeerd wissen)?

Meer over duurzaamheid als inkoopcriterium vindt u in ons artikel circulair ICT inkopen. Voor smartphones in de zorg is ook smartphones voor zorgmedewerkers kiezen en beheren relevant.

Zo pakken wij dit aan

EduStockr verkoopt zelf geen hardware. Wij nemen de vragen uit de checklist op in de uitvraag die wij namens u uitzetten bij meerdere gescreende leveranciers. In de voorstellen die wij naast elkaar leggen, staan dan niet alleen prijs en levertijd, maar ook de opgegeven einddatum van updates, de labelgegevens en de afspraken over reparatie en accu. Waar een leverancier een gegeven niet kan onderbouwen, maken wij dat zichtbaar in het vergelijk. U kiest zelf en koopt rechtstreeks bij de leverancier; die levert, factureert en geeft garantie. Onze vergoeding ligt vooraf vast en staat in het voorstel. Hoe een traject verloopt, leest u op de pagina werkwijze.

Veelgestelde vragen

Gelden de ecodesignregels ook voor laptops en Chromebooks?

Nee. Verordening (EU) 2023/1670 geldt voor smartphones, eenvoudige mobiele telefoons, draadloze huistelefoons en slate-tablets. Laptops vallen onder een oudere verordening voor computers die vooral energieverbruik regelt. Een herziening wordt voorbereid; controleer de actuele stand bij de Europese Commissie.

Krijgt elke nieuwe smartphone nu vijf jaar updates vanaf de aankoopdatum?

Niet precies. De termijn van minimaal vijf jaar loopt vanaf het moment dat het laatste exemplaar van het model op de markt is gebracht. Wordt het model nog verkocht, dan is de resterende termijn vanaf uw aankoop doorgaans langer dan vijf jaar; bij restvoorraad van een model dat niet meer wordt verkocht, kan die korter zijn. Vraag de fabrikant of leverancier naar de concrete einddatum per model.

Vallen refurbished smartphones en tablets ook onder de nieuwe regels?

De eisen gelden voor apparaten die vanaf 20 juni 2025 op de markt worden gebracht. Veel refurbished toestellen zijn eerder in de handel gekomen en vallen er dan niet onder. Vraag bij refurbished altijd naar het oorspronkelijke model, de resterende updatejaren en de accuconditie.

Waar vind ik de labelgegevens van een model?

Via de QR-code op het energielabel komt u in de Europese productendatabank EPREL. Daar staan per model onder meer de energieklasse, de accugegevens, de valklasse en de repareerbaarheidsklasse.

Over dit artikel: geschreven door de redactie van EduStockr, een handelsnaam van J-Mobile B.V., met een eigen vestiging aan Ambachtsweg 8, 5492 NJ Nijnsel. EduStockr bemiddelt bij de inkoop van devices en verkoopt zelf geen hardware. Dit artikel is opgesteld met hulp van AI-hulpmiddelen; de feiten zijn gecontroleerd aan de hand van de genoemde bronnen op 25 oktober 2026. Ziet u een fout of is iets verouderd? Mail info@edustockr.nl.